ऑनलाइन खाद्यविक्रीत नियमभंग झाल्यास क्विक-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर कारवाई : तुकाराम मुंडे

मुंबई : ऑनलाइन आणि क्विक-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवरून विक्री होणाऱ्या खाद्यपदार्थांच्या सुरक्षिततेबाबत आणि लेबलिंगच्या नियमांबाबत अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) कठोर भूमिका घेतली आहे. निर्धारित अन्नसुरक्षा आणि लेबलिंग नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या प्लॅटफॉर्म किंवा विक्रेत्यांवर नियमानुसार कारवाई केली जाईल, असा इशारा FDAचे प्रमुख तुकाराम मुंडे यांनी दिला.
एखाद्या संस्थेने किंवा ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मने लागू असलेल्या नियमांचे पालन केले आहे की नाही, यावरच नियामक कारवाई अवलंबून असेल, असे मुंडे यांनी स्पष्ट केले. क्विक-कॉमर्स संकेतस्थळांवरून विक्री होणाऱ्या उत्पादनांमध्ये नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधित विक्रेता तसेच आवश्यकतेनुसार प्लॅटफॉर्मविरोधात कारवाई करण्यात येईल, असे त्यांनी सांगितले.
ऑनलाइन खरेदी करताना उत्पादनावरील उत्पादनाची तारीख आणि मुदत संपण्याची तारीख ग्राहकांना स्पष्टपणे दिसत नसल्यास असे खाद्यपदार्थ खरेदी करू नयेत, असे आवाहन FDAने केले आहे. अशा प्रकारचे उत्पादन आढळल्यास ग्राहकांनी FDAकडे तक्रार नोंदवावी. तक्रार प्राप्त झाल्यानंतर संबंधित विक्रेता किंवा प्लॅटफॉर्मची तपासणी करून नियमभंग आढळल्यास कारवाई केली जाईल, असे मुंडे यांनी सांगितले.
खाद्यपदार्थांच्या सुरक्षिततेशी संबंधित नियमांचे पालन करण्याची प्राथमिक जबाबदारी खाद्य व्यवसायिकांची असली, तरी ग्राहकांनीही खरेदीपूर्वी उत्पादनाची माहिती तपासणे आवश्यक आहे. विशेषतः ऑनलाइन ऑर्डर केलेल्या खाद्यपदार्थांचे पॅकेजिंग, लेबल, उत्पादनाची तारीख, वापरण्याची अंतिम तारीख आणि इतर आवश्यक माहिती तपासूनच ते सेवन करावे, असे FDAने स्पष्ट केले.
खाद्यपदार्थांची स्वच्छता, भेसळ, लेबलिंग आणि अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन यासंदर्भात FDAकडून तपासण्या अधिक तीव्र करण्यात आल्या आहेत. तपासणी आणि अंमलबजावणीदरम्यान करण्यात आलेल्या कारवाईची माहितीही संबंधित यंत्रणेकडून वेळोवेळी सार्वजनिक केली जाते.
Zepto, Amazon Now, Swiggy Instamart, Blinkit, BigBasket आणि Flipkart Minutes यांसारख्या प्रमुख ऑनलाइन आणि क्विक-कॉमर्स सेवांनाही अन्नसुरक्षा आणि लेबलिंगचे नियम लागू आहेत. या माध्यमातून खरेदी केलेल्या उत्पादनांमध्ये त्रुटी किंवा नियमभंग आढळल्यास ग्राहक FDAकडे तक्रार करू शकतात.
ग्राहकांना तक्रार नोंदवण्यासाठी FDAच्या 1800-22-2365 या क्रमांकावर संपर्क साधता येईल. तसेच भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाकडे (FSSAI) 1800-11-4000 या हेल्पलाइनवर किंवा FoSCoS मोबाइल अॅपद्वारे तक्रार नोंदवता येते.
ऑनलाइन माध्यमातून खाद्यपदार्थ खरेदी करण्याचे प्रमाण वाढत असताना ग्राहकांनी केवळ डिलिव्हरीच्या वेगाला महत्त्व न देता उत्पादनाची गुणवत्ता आणि लेबलवरील माहिती तपासणे गरजेचे आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या उत्पादनांबाबत तत्काळ तक्रार करून ग्राहकांनीही अन्नसुरक्षा व्यवस्थेत सक्रिय भूमिका बजावावी, असे आवाहन FDAने केले आहे.