अवघ्या २१ वर्षांच्या तरुण आईला दुर्मीळ आणि जीव वाचवणाऱ्या हृदय शस्त्रक्रियेमुळे मिळाले नवजीवन

पुणे : वयाच्या अवघ्या २१ व्या वर्षी, आयुष्याची स्वप्ने पाहण्याचा आणि आपल्या लहानग्या मुलाचे संगोपन करण्याचा काळ असताना, सोलापूरमधील एका तरुण आईसमोर जन्म मृत्यूचा गंभीर संघर्ष उभा राहिला होता. गेल्या जवळपास एका वर्षापासून ती सतत छातीत दुखणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे आणि प्रचंड थकवा या त्रासांनी त्रस्त होती. सुरुवातीला तिने या लक्षणांकडे दैनंदिन ताणतणाव आणि जबाबदाऱ्यांचा परिणाम म्हणून दुर्लक्ष केले. मात्र, कालांतराने तिची प्रकृती अधिकच खालावत गेली आणि परिस्थिती अत्यंत गंभीर बनली.

वैद्यकीय तपासणीनंतर डॉक्टरांना तिच्या शरीरात एक अत्यंत धोकादायक स्थिती आढळून आली. तिच्या हृदयाजवळील मुख्य रक्तवाहिनी म्हणजेच महाधमनी (Aorta) मध्ये मोठा फुगवटा निर्माण झाला होता. तिची महाधमनी तब्बल ६.८ सेंटीमीटरपर्यंत फुगली होती, जी सामान्य आकाराच्या तीनपट होती. ही अवस्था अत्यंत जीवघेणी होती कारण कोणत्याही क्षणी ती रक्तवाहिनी फुटू शकत होती आणि त्यामुळे अचानक मृत्यू होण्याचा मोठा धोका निर्माण झाला होता.

परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेता, तिला तातडीने सह्याद्रि सूर्या हॉस्पिटल  ए नेटवर्क हॉस्पिटल ऑफ मणिपाल हॉस्पिटल्स येथे दाखल करण्यात आले. तिच्यावर डॉ. मनोज दुरैराज, हृदय शल्यचिकित्सक यांच्या नेतृत्वाखाली उपचार करण्यात आले. या अत्यंत गुंतागुंतीच्या शस्त्रक्रियेत डॉ. शांतनू शास्त्री आणि डॉ. प्रशांत धुमाळ यांच्या अनुभवी वैद्यकीय टीमने महत्त्वाची भूमिका बजावली.

या दुर्मीळ आणि अत्यंत जोखमीच्या प्रकरणाविषयी बोलताना डॉ. मनोज दुरैराज म्हणाले, “इतक्या कमी वयातील रुग्णामध्ये अशी अवस्था अत्यंत दुर्मीळ असते. तिची महाधमनी अत्यंत धोकादायक पद्धतीने फुगली होती आणि ती कोणत्याही क्षणी फुटू शकत होती. त्यामुळे तातडीने शस्त्रक्रिया करणे अत्यावश्यक होते.”

रुग्णावर ‘बेंटॉल प्रक्रिया’ (Bentall Procedure) नावाची अत्यंत गुंतागुंतीची हृदय शस्त्रक्रिया करण्यात आली. ही शस्त्रक्रिया केवळ अत्याधुनिक सुविधा आणि उच्च कौशल्य असलेल्या निवडक केंद्रांमध्येच केली जाते. या प्रक्रियेत खराब झालेला एऑर्टिक व्हॉल्व बदलणे, एऑर्टिक रूटची पुनर्रचना करणे, धोकादायकरीत्या फुगलेली महाधमनी कृत्रिम ग्राफ्टने बदलणे आणि हृदयाच्या कोरोनरी रक्तवाहिन्या पुन्हा काळजीपूर्वक जोडणे या अत्यंत नाजूक प्रक्रिया करण्यात आल्या.

भूलतज्ञ डॉ. शांतनू शास्त्री म्हणाले, “अशा प्रकारच्या शस्त्रक्रियांमध्ये अतिरक्तस्त्राव, स्ट्रोक आणि इतर गंभीर गुंतागुंत होण्याचा धोका मोठा असतो. मात्र, डॉक्टरांच्या कौशल्यामुळे आणि सह्याद्रि सूर्या हॉस्पिटलमधील अत्याधुनिक वैद्यकीय सुविधांमुळे ही शस्त्रक्रिया यशस्वीपणे पार पडली.”

शस्त्रक्रियेनंतर तिची प्रकृती दिवसेंदिवस सुधारत गेली. तिचे कमी वय आणि अन्यथा चांगले आरोग्य हे तिच्यासाठी फायदेशीर ठरले. अवघ्या आठवडाभरात ती पूर्णपणे स्थिर झाली आणि ३० मार्च रोजी तिला रुग्णालयातून डिस्चार्ज देण्यात आला.

आज ती पुन्हा एकदा आपल्या कुटुंबासोबत सामान्य आयुष्य जगत आहे — केवळ एका रुग्णाच्या रूपात नव्हे, तर योग्य वेळी निदान, आधुनिक उपचारपद्धती आणि तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या प्रयत्नांमुळे मृत्यूच्या दारातून परत आलेल्या योद्ध्याच्या रूपात.

या प्रकरणाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्याचे महत्त्व अधोरेखित करताना डॉ. मनोज दुरैराज म्हणाले, “छातीत दुखणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे किंवा सतत थकवा जाणवणे यांसारख्या लक्षणांकडे कधीही दुर्लक्ष करू नये, विशेषतः तरुणांमध्ये. वेळेत निदान झाल्यास अशा दुर्मीळ आणि गंभीर आजारांमध्ये रुग्णाचे प्राण वाचू शकतात.”