संघ प्रार्थना हा संघाचा सामुहिक संकल्प – डॉ. मोहन भागवत

नागपूर  : १९३९ पासून ते आज पर्यंत देशातील प्रत्येक स्वयंसेवक हा दररोज संघाच्या शाखेवर संघ प्रार्थनेचे उच्चारण करत असतो. व्यक्तीगत संकल्प स्वयंसेवकाच्या प्रतिज्ञेत असतो पण आम्ही सगळे मिळून काय करायचे हे संघाची प्रार्थना सांगते. म्हणून संघ प्रार्थना हा संघाचा सामुहिक संकल्प आहे. स्वयंसेवक प्रार्थनेद्वारे रोज या संकल्पाची आठवण करतात. असे प्रतिपादन राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी केले. डॉ. भागवत यांच्या हस्ते आज नागपूर रेशीमबागेमधील स्मृती भवन येथील व्यास सभागृहात ‘अर्थासहित संघ प्रार्थना’ या ध्वनीचित्रफितीच्या हिंदी निवेदन असलेल्या संघ प्रार्थनेचा लोकार्पण सोहळा संपन्न झाला त्यावेळी ते बोलत होते. संघ प्रार्थना ही फक्त म्हणण्याची प्रार्थन नसून ती अनुभविण्याची गोष्ट असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

यावेळी बोलताना डॉ. मोहन भागवत म्हणाले, “संघ प्रार्थनेमध्ये भारत मातेची प्रार्थना आहे. पहिला नमस्कार भारतमातेला नंतर ईश्वराला नमस्कार केलेला आहे. प्रार्थनेत भारत मातेकडे काहीही मागितले नाही. जे मागितले आहे ते ईश्वराकडे मागितले आहे आणि भारतमातेकरीता मागितले आहे. रोज होणाऱ्या प्रार्थना उच्चारणाने संघ प्रार्थनेला मंत्रांचे सामर्थ्य लाभले आहे. रोज प्रत्येक स्वयंसेवक संघ प्रार्थना करण्यासाठी धडपडत असतो. यामधून तो स्वयंसेवक म्हणून घडत असतो, पक्का होत असतो.” संघ प्रार्थनेचा अर्थ त्याची गंभीरता, त्याची भव्यता जाणून घेण्यासाठी केलेला हा प्रकल्प मला कौतुकास्पद वाटतो. या प्रकल्पाद्वारे शब्द आणि अर्थाच्या पलीकडे जाऊन प्रार्थनेचा अर्थ नागरिकांपर्यंत पोहोचावा हा असलेला उद्देश नक्की साध्य होईल, असा विश्वास यावेळी डॉ. भागवत यांनी व्यक्त केला.

संघ प्राथना हा भाव आहे. या प्रार्थनेच्या भावात संकल्पाची दृढता, मातृभूमीप्रती भक्ती, प्रेम आणि समर्थन आहे. या प्रार्थनेच्या माध्यमातून स्वयंसेवकांना संस्कार मिळतात. संघ प्रार्थनेचा विचार पुढे घेऊन जाण्याची प्रेरणा या प्रकल्पाद्वारे ज्यांनी पूर्णत्त्वास नेली त्या सर्वांचेच कौतुक असल्याचेही डॉ. भागवत यांनी नमूद केले.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि भारतीय जनता पक्षाचे काम करण्याचे सौभाग्य मला आजवर लाभले असताना आजचा दिवस माझ्या आयुष्यातील एक अविस्मरणीय क्षण आहे असे मला वाटते. आज संघाच्या सरसंघचालकांची भेट घेण्याचा, त्यांच्यासोबत थोडा वेळ व्यतीत करण्याचा योग जुळून आला हे मी माझे सौभाग्य समजतो. ही माझी अनेक दशकांची इच्छा होती, ती आज कृतीत उतरली याचा आनंद असल्याचे सांगत सिद्धार्थ शिरोळे पुढे म्हणाले, “आज संघ विचारांमुळेच आपला देश सुरक्षित आहे आणि याबरोबरच प्रगतीशील देखील होत आहे. या विचारांचे नेतृत्त्व करणाऱ्या व्यक्तीच्या हातून या प्रकल्पाचे लोकार्पण महत्त्वाचे आहे. गाण्याला सर्वाधिक आयुष्य असते असे म्हणतात, या प्रार्थनेचा अर्थ जास्तीत जास्त नागरिकांपर्यंत पोहोचावा हाच या प्रकल्पामागील उद्देश आहे. निवडणुकांवेळी पश्चिम बंगालमध्ये गेल्यानंतर जी परिस्थिती पाहिली त्यामुळे संघ प्रार्थना, त्यामागील विचार किती महत्त्वाचा आहे हे लक्षात आले. या प्रकल्पाद्वारे मोठे राष्ट्रनिर्माणाचे कार्य उभे राहिले आणि ते करण्याची ही संधी मला मिळाली याचा आनंद आहे.”