मराठी साहित्यातील 'रानकवी' हरपला; ज्येष्ठ साहित्यिक, कवी ना. धों. महानोर यांना मान्यवरांची श्रद्धांजली

‘मराठी माती सर्जनशीलतेची खाण आहे. यात ज्येष्ठ कवी ना. धों. महानोर यांनी आपल्या शब्द सामर्थ्याने निसर्गाची, राना- वनातील, पानाफुलांतील सौंदर्य अनेकविध रूपे रसिकांसमोर मांडली. ते प्रयोगशील शेतकरी होते. शेतकऱ्यांच्या सुखदुःखाची मांडणी करताना त्यांनी ग्रामीण जीवनाच्या अनेक पैलूंवर आपल्या लेखनातून प्रकाश टाकला. शेती, साहित्यिक मंच ते विधानपरिषद असा त्यांचा प्रवास राहिला. या सर्व ठिकाणी महानोर यांनी आपल्या संवेदनशील कवी मनाची अमीट छाप उमटवली आहे. त्यांच्या निधनामुळे मराठी साहित्य क्षेत्राची मोठी हानी झाली आहे. त्यांची उणीव निश्चितच भासत राहील. ज्येष्ठ साहित्यिक, कवी माजी आमदार ना. धों.महानोर यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली,’ असेही मुख्यमंत्र्यांनी शोकसंदेशात म्हटले आहे.

रसिक मनाचे रानाशी मैत्र घडवून देणारा कवी हरपला – उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस

ज्येष्ठ कवी ना. धों. महानोर यांच्या निधनाने रसिक मनाचे रानाशी मैत्र घडवून देणारा कवी हरपला. त्यांच्या निधनाने मराठी साहित्याला एका वेगळ्या उंचीवर नेणारा महान साहित्यिक आपण गमावला आहे, अशा शब्दांत उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी श्रद्धांजली वाहिली आहे.

उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आपल्या शोकसंदेशात म्हणतात की, ना. धों. महानोर यांनी कवितेला हिरवा शालू नेसवला. निसर्ग आणि स्त्री ही महानोरांच्या कवितेची केंद्रस्थानं आहेत. त्यांच्या कवितेत विविध गंध आहेत, विविध ध्वनी आहेत. ‘रानातल्या कविता’ या त्यांच्या कवितासंग्रहाने मराठी माणसावर गारूड केलं. लोकसाहित्यावर त्यांनी अलोट प्रेम केले. त्यांनी चित्रपटासाठी लिहिलेली गीते मनाचा ठाव घेणारी आहेत. त्यांच्या निधनाने महाराष्ट्राने एक थोर साहित्यिक गमावला आहे. त्यांच्या कुटुंबीयांच्या दुःखात आम्ही सहभागी आहोत. हे दुःख सहन करण्याची ताकद त्यांच्या कुटुंबियांना मिळो, ही ईश्वरचरणी प्रार्थना !

मराठी साहित्याला मातीचा गंध देणारा ‘रानकवी’ हरपला – उपमुख्यमंत्री अजित पवार

“ज्येष्ठ साहित्यिक ना. धों. महानोर खऱ्या अर्थानं ‘रानकवी’ होते. निसर्गाच्या सानिध्यात राहून त्यांनी साहित्यसेवा केली. मराठी साहित्याला मातीचा गंध दिला. महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांचं जीवन, ग्रामीण संस्कृतीचं वैभव मराठी साहित्यात आणलं. त्यांच्या निधनाने मराठी साहित्याला मातीचा गंध देणारा ‘रानकवी’ हरपला, अशा शब्दांत उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी त्यांना श्रद्धांजली वाहिली आहे.

उपमुख्यमंत्री अजित पवार आपल्या शोकसंदेशात म्हणतात की, महानोर यांच्या ‘रानातल्या कवितां’नी वाचकांना निसर्गाची सहल घडवली. मराठवाडी बोलीतल्या ‘पानझड’, ‘तिची कहाणी’ ‘पळसखेडची गाणी’ सारख्या लोकगीतांनी मराठी साहित्य समृद्ध केलं. कवयित्री बहिणाबाई, बालकवींचा वारसा पुढे नेत त्यांनी साहित्यक्षेत्रात अढळ स्थान निर्माण केलं. निसर्गकवी म्हणून वावरताना निसर्गाची काळजीही घेतली. पाणलोट पर्यावरण क्षेत्रातल्या कार्याबद्दल ते ‘वनश्री’ पुरस्काराने सन्मानित होते.

राज्य शासनाच्या ‘कृषीभूषण’, केंद्र सरकारच्या ‘पद्मश्री’ पुरस्काराचे मानकरी ठरले होते. शेती आणि साहित्य क्षेत्रात यशस्वी मुशाफिरी करत असताना विधीमंडळात आमदार म्हणूनही प्रतिनिधीत्व केलं. त्यांच्या निधनाने महाराष्ट्राच्या सामाजिक, साहित्यिक, सांस्कृतिक क्षेत्राची मोठी हानी झाली आहे. पवार कुटुंबियांनी घनिष्ठ मित्र गमावला आहे. महानोर कुटुंबियांच्या दु:खात आम्ही सर्व सहभागी आहोत. ना. धों. महानोर यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली. त्यांच्या आत्म्यास सद्गती लाभो, अशी प्रार्थना करतो,” अशा शब्दात उपमुख्यमंत्री श्री. पवार यांनी कविवर्य ना. धों. महानोर यांच्या निधनाबद्दल दु:ख व्यक्त केले आहे.

महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा आधारवड गेला – प्रा. मिलिंद जोशी, कार्याध्यक्ष, महाराष्ट्र साहित्य परिषद, पुणे
कवी ना.धों. महानोर हे रानात प्राण गुंतलेले कवी होते. महानोरांच्या आधीही रविकिरण मंडळापासून निसर्गकविता लिहिली जात होतीच, पण अनुभवांच्या अस्सलपणामुळे आणि लोकलयीमुळे महानोरांच्या कवितेने मराठी रसिकांना आणि जाणकारांना वेड लावले. गदिमा, जगदीश खेबुडकर आणि शांता शेळके यांच्याप्रमाणेच दर्जेदार गीत लेखनाची परंपरा महानोरांनी समृद्ध केली.
त्यांचे पुण्यावर आणि विशेषतः महाराष्ट्र साहित्य परिषदेवर विशेष प्रेम होते. परिषदेच्या कार्यक्रमांना ते आवर्जून येत. पुण्यात झालेल्या 83 व्या अ.भा. मराठी साहित्य संमेलनाचे उद्घाटन कवी विंदा करंदीकर यांच्या हस्ते होणार होते. संमेलनापूर्वीच विंदांच्या झालेल्या आकस्मिक निधनानंतर महाराष्ट्र साहित्य परिषदेने दादांना विनंती केली. दादांनी उद्घाटनासाठी येण्याचे मान्य केले. ते आपुलकीने आले. साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदासाठी निवडणूक न लढविण्यावर ते ठाम होते. संमेलनाचे अध्यक्षपद सन्मानपूर्वक देण्यासाठी महामंडळाने घटना बदलली. अमळनेर येथे होणार्‍या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद त्यांनी स्वीकारावे यासाठी महाराष्ट्र साहित्य परिषदेने त्यांना फोन केला होता. प्रकृती अस्वास्थ्याचे कारण सांगून त्यांनी त्यास नम्रपणे नकार दिला. त्यांच्या निधनाने महाराष्ट्र साहित्य परिषदेवर निखळ प्रेम करणारा कवी आणि परिषदेचा आधारवड गमावल्याची भावना आहे.