‘कोन्निचिवा पुणे २०२२’ दरम्यान पुणेकरांनी अनुभविली जपानी संस्कृती

पुणे  : गौतम बुद्ध आणि बौद्ध धर्माच्या काळापासून गेली अनेक वर्षे भारताशी सौदार्ह्यपूर्ण संबंध असलेल्या जपानची संस्कृती अनुभविण्याची संधी पुणेकरांना मिळाली. निमित्त होते इंडो जपान बिझनेस काउंसिल अर्थात आयजेबीसी आणि जपान सरकारचे कॉन्स्यूलेट जनरल ऑफ जपान इन मुंबई यांच्या वतीने आयोजित करण्यात आलेल्या ‘कोन्निचिवा पुणे २०२२’ या महोत्सवाचे. शनिवार व रविवार विमाननगर येथील फिनिक्स मार्केटसिटी येथे सदर अनुभव पुणेकरांनी घेतला. कॉन्स्यूलेट जनरल ऑफ जपान इन मुंबईचे मुख्य काउंसिल तोशिहिरो कानेको, जपानी योग तज्ज्ञ अकिको कातो, आयजेबीसीचे अध्यक्ष सिद्धार्थ देशमुख, उपाध्यक्ष अभिषेक चौधरी, ओंकार बारी, प्रशांत खिंवसरा आदी या वेळी उपस्थित होते.

जपानच्या पारंपारिक टी सेरेमनीने महोत्सवाला सुरुवात झाली. मास्टर कजुको बरिसिक यांनी या वेळी चहा बनविण्याच्या पद्धतीचे सादरीकरण केले. निवांतपणे चहाचा आस्वाद घेण्यासाठी जगभरात अनेक पद्धती असून जपानी पारंपरिक टी सेरेमनी ही त्यातलीच एक पद्धत. निगुतीने उकळलेले पाणी आणि त्यात प्रेमाने उगाळून घातलेला ग्रीन टी संध्याकाळच्या चहाच्या वेळेची रंगत ख-या अर्थाने वाढवतो. हाच अनुभव या टी सेरेमनी निमित्त पुणेकरांनी घेतला. आपण आज भेटत असलेल्या व्यक्तीला पुन्हा भेटू किंवा नाही याची अनिश्चितता असताना पहिल्याच वेळेस त्यांचे सर्वोत्तम आदरातिथ्य व्हावे, या भावनेने जपानमध्ये सदर टी सेरेमनी पारंपरिक पद्धतीने सुरू असल्याचे कजुको बरिसिक यांनी यावेळी आवर्जून सांगितले.

यानंतर जपानी योग तज्ज्ञ असलेल्या अकिको कातो यांनी उपस्थितांना योगा संदर्भात मार्गदर्शन केले. अकिको या स्वत: किओ विद्यापीठामध्ये एन्व्हार्नमेंट अँड इन्फर्मेशन स्टडीज विभागाच्या व्याख्यात्या असून २०१५ साली मिस वर्ल्ड जपान स्पर्धेत विशेष पारितोषिक विजेत्या देखील आहेत. त्यांनी आजवर योग तज्ज्ञ म्हणून जपानी संरक्षण दलातील अधिकारी व कर्मचारी यांना प्रशिक्षित केले आहे. शिवाय अनेक सरकारी अधिकारी-कर्मचारी व सुमो रेसलर्स यांनाही प्रशिक्षित केले आहे. योगाच्या संदर्भात त्यांनी उपस्थितांना मौलिक मार्गदर्शन केले.

फुमी नेगिशी या जपानी गायिकेने सादर केलेल्या भारतीय शास्त्रीय संगीताच्या रचनांनी उपस्थितांना मंत्रमुग्ध केले. ‘सावरे आई जइयो…’ या रचनेने उपस्थितांची वाह वाह मिळविली. नेगिशी या भारतीय शास्त्रीय संगीताच्या आवडीने १९९७ साली भारतात आल्या होत्या. २०१५ पासून इंडियन काउंसिल फॉर कल्चरल रिलेशन्स (आयसीसीआर) शिष्यवृत्ती अंतर्गत त्यांनी किराणा घराण्याच्या ज्येष्ठ गायिका गुरु डॉ. प्रभा अत्रे यांकडे संगीताचे शिक्षण घेतले आहे. शिवाय डॉ. अत्रे यांच्या ‘एन्लायटनिंग दी लिसनर’ या पुस्तकाचे जपानी भाषांतर देखील त्या करीत आहेत हे विशेष. नंतर ख्यातनाम संतूरवादक शिवकुमार शर्मा यांचे शिष्य ताकाहिरो अराई यांचे संतूर सादरीकरण झाले.

जपानमध्ये फुलांची सजावट करण्याच्या खास पद्धती आहेत, आपल्याकडे जशी गायन वादनाची घराणी असतात तशाच पद्धतीने जपानमध्ये फुलांची ही पारंपरिक सजावट करण्याच्या पद्धती आहेत. त्यातलीच एक पद्धत म्हणजे इकेबाना. ‘कोन्निचिवा पुणे २०२२’ या महोत्सवात इकेनोबो इकेबाना पुणे शाखेच्या महिलांनी ही सजावट केली होती. जपानी खाद्यसंस्कृती सोबतच जपानी कॉसप्ले, ओरिगामी, जपानी पारंपरीक पोषाख, जपानी कपडे परिधान करण्याची किमोनो पद्धती आणि बॉन ओडोरी हा जपानी पारंपरिक समर फेस्टीव्हल यांसारखे कार्यक्रम देखील महोत्सवाचे आकर्षण ठरले.